Przygotowanie przejrzystej dokumentacji płaskiej CAD to ważne i wymagające zadanie dla każdego projektanta. Częstym problemem, który bezpośrednio wpływa na estetykę oraz czytelność rysunku technicznego, są napisy nakładające się na gęstą geometrię lub wypełnienia.
Teksty opisowe, oznaczenia osi, opisy przekrojów czy wartości wymiarowe umieszczone bezpośrednio na gęstym kreskowaniu (HATCH) stają się nieczytelne, co w najgorszym scenariuszu może prowadzić do poważnych błędów wykonawczych na etapie produkcji, montażu czy budowy.

Mniej doświadczeni użytkownicy radzą sobie z tym problemem poprzez ręczne rozbijanie (EXPLODE) kreskowania i usuwanie jego fragmentów wokół tekstu. Jest to jednak poważny błąd w sztuce projektowania. Taka modyfikacja bezpowrotnie niszczy asocjatywność kreskowania – przy jakiejkolwiek zmianie geometrii lub przesunięciu tekstu, kreskowanie nie zaktualizuje się automatycznie, zmuszając projektanta do ponownego, żmudnego rysowania wypełnienia od nowa.
Prawidłowym rozwiązaniem jest wykorzystanie wbudowanych narzędzi do dynamicznego maskowania tekstu.
Najprostszą i najbardziej intuicyjną metodą na automatyczne „oczyszczenie” tła pod napisami jest użycie polecenia TEXTMASK. Funkcja ta pozwala na natychmiastowe ukrycie obiektów leżących bezpośrednio pod wybranym tekstem jedno- lub wielowierszowym, bez modyfikowania samej struktury kreskowania.
Instrukcja krok po kroku: Nakładanie maski na tekst w programie AutoCAD

Grafika: Funkcja TEXTMASK w programie AutoCAD
Jak nałożyć maskę na tekst?
1. Wpisz w linii poleceń TEXTMASK i zatwierdź klawiszem Enter.
2. Wskaż obiekt tekstowy (tekst jednowierszowy TEXT lub wielowierszowy MTEXT), który chcesz odizolować od tła.
3. Zatwierdź wybór klawiszem Enter.
4. Program automatycznie utworzy pod tekstem maskę, która przesłoni znajdujące się pod nią kreskowanie lub linie.
Na poniższym przykładzie wybrany został typ maski Wipeout i domyślny offset:

Grafika: Funkcja TEXTMASK z maską Wipeout w programie AutoCAD
Tak stworzona maska jest stale powiązana z tekstem. Jeśli zdecydujesz się przenieść napis w inne miejsce rysunku za pomocą polecenia MOVE, maska przesunie się razem z nim, odsłaniając stare tło i automatycznie zakrywając nowe.
Wybór odpowiedniego typu maski (Masktype)
Typ maski ma kluczowe znaczenie dla późniejszego zachowania i wyglądu rysunku na wydruku:
Typ: Wipeout
Zasada działania: Tworzy pod tekstem obiekt zakrywający (poligon). Można kontrolować widoczność jego ramek globalnym poleceniem WIPEOUT.
Zastosowanie: Uniwersalny, działa niezależnie od konfiguracji kolorystycznej programu.
Typ: Solid
Zasada działania: Tworzy pod tekstem wypełnienie bryłowe o kolorze niemal białym/czarnym (indeks koloru 255).
Zastosowanie: Rzadziej stosowany, sprawdza się głównie na jasnych tłach arkuszy wydruku.
Typ: 3dface
Zasada działania: Tworzy trójwymiarowy obiekt powierzchni, w którym wszystkie krawędzie są automatycznie niewidoczne.
Zastosowanie: Tworzy niewidoczną powierzchnię 3D jako maskę, która jest niezwykle przydatna, gdy nie posiadasz zainstalowanego plotera rastrowego.
💡 Wskazówka: Do usunięcia tego efektu i odsłonięcia tła służy odwrotne polecenie: TEXTUNMASK.
Alternatywa: Wbudowana maska tła w tekście wielowierszowym (MTEXT)
Jeżeli w swoim projekcie konsekwentnie stosujesz tekst wielowierszowy (komenda WTEXT lub _MTEXT), nie musisz nawet wywoływać zewnętrznego polecenia maskującego. Narzędzie to posiada wbudowaną właściwość zarządzania tłem, co stanowi bardzo szybką i czystą metodę pracy.
Jak włączyć maskę tła w tekście wielowierszowym:
1. Kliknij dwukrotnie na tekst wielowierszowy, aby przejść do trybu edycji tekstu.
2. Na karcie wstążki Edytor tekstu (Text Editor), w panelu Styl (Style), kliknij ikonę Maska.
3. W otwartym oknie dialogowym zaznacz opcję Użyj maski tła.
4. Zaznacz opcję Użyj koloru tła rysunku.
5. Zatwierdź klikając OK i zamknij edytor tekstu.

Grafika: Edytor tekstu wielowierszowego w programie AutoCAD
3. Zarządzanie kolejnością wyświetlania (DRAWORDER)
Częstym problemem technicznym po ponownym otwarciu rysunku lub wygenerowaniu pliku PDF jest sytuacja, w której kreskowanie „wskakuje” nad tekst, pomimo poprawnie nałożonej maski. Wynika to ze specyfiki indeksowania obiektów w bazie danych formatu DWG. Aby to naprawić, należy jawnie wymusić kolejność wyświetlania elementów za pomocą dedykowanych narzędzi systemowych:
TEXTTOFRONT
Automatycznie przenosi wszystkie teksty oraz wymiary na samą górę hierarchii wyświetlania rysunku.
HATCHTOBACK
Przenosi wszystkie obiekty kreskowania na sam spód, gwarantując, że maski tekstowe będą zawsze poprawnie przesłaniać wypełnienia.
DRAWORDER
Pozwala na ręczne wskazanie obiektów (np. masek typu wipeout) i ustawienie ich bezpośrednio pod tekstem, ale nad wybraną geometrią.
Autor: Jakub Piwowar | PCC Polska